බොහෝ සාම්ප්‍රදායික විද්‍යාව ගුරුත්වාකර්ෂණය, විදුලිය හෝ රසායනික ප්‍රතික්‍රියා වැනි පුරෝකථනය කළ හැකි සංසිද්ධීන් සමඟ කටයුතු කරන අතර, කේයෝස් න්‍යාය(Chaos Theory) කැළඹිලි, කාලගුණය, කොටස් වෙළඳපොල, අපගේ මොළයේ තත්වයන් යනාදිය වැනි අනාවැකි කීමට හෝ පාලනය කිරීමට නොහැකි ඵලදායී නොවන රේඛීය නොවන දේවල් සමඟ කටයුතු කරයි. මෙම සංසිද්ධි බොහෝ විට විස්තර කෙරෙන්නේ සොබාදහමේ අසීමිත සංකීර්ණත්වය ග්‍රහණය කර ගන්නා අස්ථි ගණිතයෙනි(fractal mathematics).බොහෝ ස්වාභාවික වස්තූන් භූ දර්ශන, වලාකුළු, ගස්, අවයව, ගංගා ආදිය ඇතුළුව අස්ථි ගුණාංග ප්‍රදර්ශනය කරන අතර අප ජීවත් වන බොහෝ පද්ධති සංකීර්ණ, අවුල් සහගත හැසිරීම් පෙන්නුම් කරයි. අපේ ලෝකයේ අවුල් සහගත, අස්ථිර ස්වභාවය හඳුනා ගැනීමෙන් අපට ක්‍රියාකාරිත්වය පිළිබද අවබෝධයක්ලබා ගත හැකිය.නිදසුනක් වශයෙන්, වායුගෝලයේ සංකීර්ණ, අවුල් සහගත ගතිකතාවයන් අවබෝධ කර ගැනීමෙන් බැලූන් නියමුවෙකුට බැලූනයක් අපේක්ෂිත ස්ථානයකට මෙහෙයවිය හැකිය.

අපගේ පරිසර පද්ධති, අපගේ සමාජ පද්ධති සහ අපගේ ආර්ථික පද්ධති එකිනෙකට සම්බන්ධ වී ඇති බව වටහා ගැනීමෙන්, අපගේ දිගුකාලීන යහපැවැත්මට අහිතකර විය හැකි ක්‍රියා වළක්වා ගැනීමට මෙයින් අපට බලාපොරොත්තු විය හැකිය.

සමනල ආචරණය(Butterfly Effect):

“සමනල ආචරණය” යනු චාඕස් න්‍යායේ මූලධර්මයේ එක් පැතිකඩක් පමණි.සමනල ආචරණය යනු කුඩා වෙනසක් මගින් විශාල වෙනස්කම් සිදුවිය හැකි බව පවසන අදහසකි. එනම් නිර්ණායක නොවන රේඛීය නොවන පද්ධතියක එක් කුඩා සිදුවීමක් අනාගතයේ දී විශාල බලපෑමක් ඇති කළ හැකි බවයි(ආරම්භක තත්වයන් මත සංවේදී යැපීමයි).මෙම අදහස ආරම්භ වූයේ කාලගුණ අනාවැකි වලිනි.සමනල ආචරණය යන යෙදුම පැමිණියේ සමනලයෙකු චිකාගෝ හි පියාපත් විහිදුවන අතර ටෝකියෝවේ සුළි සුළඟක් ඇතිවීමෙනි.මෙම බලපෑම චීනයේ සුළි කුණාටුවක් සමනලයෙකුට නිව් මෙක්සිකෝවේ පියාපත් විහිදුවාලීමට බලය ලබා දෙයි. එය ඉතා දිගු කාලයක් ගතවනු ඇත, නමුත් සම්බන්ධතාවය සැබෑ ය.සමනලයා අවකාශයේ  නියම වේලාවට පියාපත් නොතැබුවේ නම්, සුළි කුණාටුව සිදු නොවනු ඇත.එනම් ආරම්භක තත්වයන්හි කුඩා වෙනස්කම්,ප්‍රතිඵලවල විශාල වෙනස්කම් වලට තුඩු දෙන බවයි. අපගේ ජීවිත මෙම මූලධර්මයේ අඛණ්ඩ නිරූපණයකි.

අනාවැකි පළ කිරීමේ හැකියාව:

සංකීර්ණ පද්ධතියක ආරම්භක තත්වයන්  පිළිබද ප්‍රමාණවත් (එනම් පරිපූර්ණ) විස්තරයක් අපට කිසි විටෙකත් දැනගත නොහැකි නිසා, සංකීර්ණ පද්ධතියක අවසාන ඉරණම ගැන අනාවැකි අපට බලාපොරොත්තු විය නොහැක.ලෝකයේ සියලුම සමනලුන්ගේ බලපෑම මැනිය නොහැකි බැවින්, නිවැරදි දිගු දුර කාලගුණ අනාවැකි සෑම විටම කළ නොහැකි වනු ඇත.

මිශ්‍ර කිරීම:

යම්කිසි කාලයක් ගතවීමෙන් පසු සංකීර්ණ පද්ධතියක යාබද ස්ථාන දෙකක් ඉතා වෙනස් ස්ථානවල අවසන් වන බව මෙම න්‍යායෙන් සහතික කරයි. උදාහරණ: අසල්වැසි ජල අණු දෙකක් එකම සාගරයේ විවිධ ප්‍රදේශවල හෝ විවිධ සාගරවල පවා අවසන් විය හැකිය. හීලියම් බැලූන් සමූහයක් එකට දියත් කරන විට අවසානයේදී විවිධ ස්ථානවලට ගොඩබසිනු ඇත. සෑම තරාතිරමකම කැළඹිලි ඇති වන නිසා මිශ්‍රණය පරිපූර්ණයි. එය ද රේඛීය නොවේ.

ප්‍රතිපෝෂණය:

ප්‍රතිපෝෂණ පවතින විට පද්ධති බොහෝ විට අවුල් සහගත වේ. හොඳ උදාහරණයක් වන්නේ කොටස් වෙළඳපොලේ හැසිරීමයි. තොගයක වටිනාකම ඉහළ යන විට හෝ පහත වැටෙන විට, එම තොගය මිලදී ගැනීමට හෝ විකිණීමට මිනිසුන් පෙළඹේ. මෙය අනෙක් අතට තොගයේ මිලට තවදුරටත් බලපාන අතර එය අවුල් සහගත ලෙස ඉහළ යාමට හෝ පහත වැටීමට හේතු වේ

මේ කෙසේ වුවද මෙයද ලෝකයේ වැඩි දියුණු වෙමින් පවතින නව මුලධර්මයකි.

Leave a Reply

avatar